Een goede kop trekt lezers aan. Het geeft je precies genoeg informatie om te weten waar het over gaat en maakt je nieuwsgierig om verder te lezen. Wil jij weten wat een goede kop is? Lees dan verder.
Een goede kop is het halve werk
Allereerst even dit: een kop helpt altijd! Of je nou een ‘goede’ of een ‘slechte’ kop maakt, het is altijd winst ten opzichte van geen kop. Je herkent dat vast wel bij jezelf. Als jij een lange lap tekst ziet zonder kopjes of alinea’s, dan haak je af. Maar als een tekst duidelijk opgedeeld is, ben je eerder geneigd om even verder te kijken.
Tip 1. Denk aan jouw lezers
De kop is dus een hulpmiddel voor jouw lezer. Denk eens goed aan die lezer: wat wil die persoon weten? Wat voelt hij? Is hij over dit onderwerp boos, blij, gefrustreerd, onwetend, nieuwsgierig, enthousiast? En hoe kan hij zich herkennen in jouw kop? Wanneer voelt hij zich aangesproken? Of juist niet?
Je merkt het al; je moet goed weten wie jouw (ideale) lezer is. Weet jij wie jouw doelgroep is? Wie wil je dat dit gaan lezen en wat wil je ze meegeven? En wat wil deze groep eigenlijk lezen? Wat is hun doel? De antwoorden op deze vragen heb je nodig om een goede kop te kunnen schrijven.
Tip 2. Maak je kop duidelijk
Zorg ervoor dat de lezer de kop meteen begrijpt. Of het nou de titel is of een tussenkop. Geef voldoende context en voorkom dat je het op meerdere manieren kunt interpreteren. Of, nog erger, dat je het drie keer moet lezen voordat je het snapt. Dan is je lezer al weg.
Weet jij bijvoorbeeld waar het hier over gaat?
“Droge lente legt tweedeling bloot tussen het westen en zuiden en oosten”
(bron: NOS)
Lastig hè Dat vonden ze op de redactie ook, want de titel werd na een tijdje aangepast naar:
“Droge lente legt tweedeling bloot: grootste problemen in oosten en zuiden“
Al iets beter, maar het is nog steeds niet duidelijk dat het over het watermanagement in Nederland gaat. En wat de gevolgen daarvan zijn voor bijvoorbeeld landbouw. Er ontbreekt in deze kop dus belangrijke informatie over de context.
Een ander voorbeeld:
“Advies: Beteugel ‘koekoeksjong’ zorguitgaven, laat politiek weer aan de bal”
(bron: NU)
Deze titel barst van de beeldspraak, waar gaat het nou over? Er is iets met zorguitgaven en de politiek, maar verder moet je raden waar het over gaat. Misschien dat sommige lezers er uit verbazing op zouden klikken (ik, dus), maar dat zijn er niet veel. Voorkom daarom dat de inhoud of de context verdwijnt door beeldspraak.
Tip 3. Verklap niet alles
Context is belangrijk, maar het is dan weer niet handig om alle informatie al weg te geven. Je wil tenslotte dat ze ook de rest van de tekst lezen. Dat vraagt om een (lastige!) balans.
Kijk eens naar de titel:
“Zeldzame rode panda geboren in Atheense dierentuin”
(bron: NU)
Na het lezen hiervan weet je eigenlijk alles al. Waarom zou je nog verder lezen? Maar, wat gebeurt er als je het zou veranderen in:
“Eerste beelden geboorte zeldzame rode panda: is het een mannetje of een vrouwtje?“
Niet perfect, dat geef ik toe. Maar in dit geval staat er wel (letterlijk) nog een vraag open. En het is ook meteen duidelijk dat het om een video gaat, dat wist je eerst niet. En dat maakt nieuwsgierig. Ik zou nu toch wel even willen kijken.
Tip 4. Zorg dat er iets gebeurt in de kop
Als je een kop alleen maar vult met (precies genoeg) informatie, dan gebeurt er verder niks. Het is saai en niet aantrekkelijk om te gaan lezen. Zoiets als dit:
“Scholen in carnavalsprovincies krijgen toch week extra voor doorstroomtoets“
(bron: NU)
Je klikt hier alleen op als je alles details wilt weten omdat je in die regio woont en kinderen hebt die de doorstroomtoets moeten maken. Dat maakt je groep lezers wel erg klein. Zorg er daarom voor dat er iets gebeurt in je kop. Dat kun je doen door:
Informatie weg te laten
“Daarom heb je een UX schrijver én een tekstschrijver nodig“
(bron: Label Vier)
‘Maar’ of ’toch’ te gebruiken
“Heb je sterke teksten, maar weinig lezers? Verbeter je koppen met deze 5 tips”
(bron: De onderwijskundige)
Haakjes te gebruiken
“Laatste deel van déze spicy filmreeks nu in de bioscoop (en geloof ons, die wil je zien)“
(bron: Linda)
‘Geheimzinnige’ of ‘sterke’ woorden te gebruiken die tot de verbeelding spreken
“Dit schuilt er achter de goedkope items van mode-merk Shein“
(bron: NU)
of
“SEO: 15 schrijfblunders die je niet wil maken“
(bron: Frankwatching)
Een stelling te gebruiken
“Waarom wij alleen maatwerk website bouwen”
(bron: Label Vier)
Wat hierboven is genoemd te combineren
“Einde van hooikoortsseizoen is in zicht; maar er zit een addertje onder het gras“
(bron: NU)
Er is informatie weggelaten (het addertje!), er wordt ‘maar’ gebruikt en ‘het addertje’ is een geheimzinnig stukje dat tot de verbeelding spreekt. Bovendien klinkt het ook als een stelling, het einde is in zicht. Mooi geschreven, en… ik weet nu wat het addertje is.
Tip 5. Maak je belofte waar!
Natuurlijk wil je graag dat mensen jouw teksten lezen. Dat is waarschijnlijk de reden dat je dit artikel nog steeds leest. Maar het gaat er niet om hoeveel mensen op je tekst klikken, maar juist hoe blij ze zijn na het lezen ervan. Voorkom daarom dat je clickbait maakt. Hier wordt je lezer vooral chagrijnig van.
Als je kop is: “Op deze manier verdien je in een jaar een miljoen!” Dan kom je niet weg met de tip ‘begin een succesvol bedrijf en spaar elke maand 83.333.’ Maar ook als je kiest voor: “Zo lossen we de woningcrisis op” is de kans klein dat je die belofte echt waar kan maken.
Nou zijn deze grote voorbeelden best makkelijk te vermijden. Denk daarom ook wat kleiner en houd in de gaten dat je kop echt gaat over de inhoud van de tekst.
Als je het bijvoorbeeld hebt over “5 tips om je slaapkamer schoon te houden“, zorg dan dat het artikel vooral over die tips gaat. Het is niet logisch als je eerst uitgebreid schrijft over het belang van een schone kamer voor een goede nachtrust. En dat je de schoonmaaktips in de laatste alinea kort opsomt. In dat geval had je beter een andere kop kunnen gebruiken, zoals: “Vijf redenen waarom je lekkerder slaapt in een schone slaapkamer (welterusten!)“
Aan de slag! (of liever niet?)
Het schrijven van goede koppen en fijne teksten is een kunst. Ook jij kunt dat leren, maar dan moet je er wel tijd in willen steken.
Zin in nog wat meer theorie? Lees dan dit artikel over leespatronen, of het boek van Merel Roze: de regels van Roze. Daar is dit artikel deels op geïnspireerd.
Jeuken je handen om zelf aan de slag te gaan? Ga dan los met de mini-workshop ‘Tien koppen, één missie: meer lezers trekken!’ en oefen een schrijfvaardigheid die je altijd te pas komt.
Liever niet zelf aan de slag? Kijk hier om te zien hoe ik je kan helpen.