Leespatronen: wat zijn het en hoe gebruik je het in je voordeel?

Een lange lap tekst zonder alinea’s en tussenkopjes: ga je die lezen? Kleine kans! Dan moet je wel heel erg geïnteresseerd zijn in het onderwerp of de schrijver. Maar wanneer en hoe lees je dan wel een tekst? In dit artikel ontdek je wat leespatronen zijn en hoe je daar rekening mee houdt.

Leespatronen

Verschillende eye-tracking onderzoeken van de afgelopen jaren hebben aangetoond dat lezers online in verschillende leespatronen lezen. Waarschijnlijk herken je jezelf wel in een van deze vier:

F-pattern

De lezer scant de titel, de eerste woorden van elke zin van de inleiding, de eerste (sub)kop en daarna de eerste woorden van de overige zinnen. Een F dus.

Spotted pattern

De lezer gaat op zoek naar alle woorden die passen bij de vraag in zijn hoofd én die eruit springen. Bijvoorbeeld doordat ze dikgedrukt zijn, een cijfer bevatten (als je op zoek bent naar een telefoonnummer) of onderdeel zijn van een opsomming.

Layer-cake pattern

Hierbij kijkt de lezer vooral naar de koppen en subkoppen op een pagina. Net zolang tot hij een kop vindt die hem aanspreekt. Dan past leest hij de tekst eronder.

Commitment pattern

Hierbij leest de lezer elk woord. Dit gebeurt vooral als hij een gebruiksaanwijzing nauwkeurig op wil volgen of iets moet leren voor een toets. Maar het helpt ook als de lezer jouw website vertrouwt als goede bron en denkt dat dit de beste plek is voor informatie. Of als hij zich loyaal voelt naar jou als merk.  

Gebruik het in je voordeel

Als je weet hoe lezers lezen, kun je ervoor zorgen dat jouw tekst bij hen past. In plaats van dat de lezer zich moet aanpassen aan jou, pas jij jouw tekst aan op de lezer. Zo houdt je de aandacht vast én is de kans groter dat de lezer later weer bij je terugkomt. Jouw tekst las tenslotte lekker weg.

Hoe je dat doet? Door voor alle leespatronen ‘iets’ in je tekst te hebben.

De F-pattern-lezer houd je vast door de boodschap goed duidelijk te maken in de de eerste delen van de eerste zinnen van elke alinea.

De spotted-pattern-lezer kun je helpen door op je contactpagina bijvoorbeeld het emailadres of het telefoonnummer dikgedrukt te maken. Je kunt er ook voor kiezen om in een artikel belangrijke woorden dikgedrukt te maken. Maar dit vind niet iedereen mooi. Dikgedrukte koppen en titels kunnen ook al helpen.

De layer-cake pattern-lezer help je een handje door jouw belangrijkste boodschap over te brengen in de koppen en titels. Natuurlijk geef je niet alles weg, maar je maakt wel duidelijk waar het over gaat en waar deze persoon welke informatie kan vinden.

De committment-pattern-lezer leest in principe alles. Die hoef je niet te helpen, toch? Nou, eigenlijk wel. Help deze persoon een handje door overbodige informatie weg te laten. Niks zo frustrerend als veel tijd besteden aan iets, om er aan het eind achter te komen dat het ook in de helft minder had gekund.

Aan de slag! (of liever niet?)

Duizelt al deze informatie je een beetje? Geen paniek. Richt je eerst op dit: goede koppen helpen altijd, welk leespatroon je ook gebruikt.

Het schrijven van goede koppen is een kunst. Ook jij kunt dat leren, maar dan moet je er wel tijd in willen steken. Wat is dan een goede kop? Dat lees je in het artikel: “Sterke teksten, maar weinig lezers? Verbeter je koppen met deze 5 tips!”

Zin om meteen aan de slag te gaan? Ga dan los met de mini-workshop ‘Tien koppen, één missie: meer lezers trekken!’ en oefen een schrijfvaardigheid die je altijd te pas komt.

Liever juist niet zelf aan de slag? Kijk hier om te zien hoe ik je kan helpen.